Download Η αρμονια της Αλλονησου - Καθημερινη PDF

TitleΗ αρμονια της Αλλονησου - Καθημερινη
File Size4.1 MB
Total Pages30
Table of Contents
                            02.pdf
03-04-05.pdf
06-07-08.pdf
09-10-11.pdf
12.pdf
13-14-15.pdf
16-17-18.pdf
19-20.pdf
21-22.pdf
23-24.pdf
25-26.pdf
27-28.pdf
29-30.pdf
31.pdf
                        
Document Text Contents
Page 1

2 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 31 AYΓOYΣTOY 1997

AΦIEPΩMA
KYPIAKH 31 AYΓOYΣTOY 1997

2-31 AΦIEPΩMA
� Παρελθ
ν και παρ
ν. T� �ι-
κ�ν�μικ�–ιστ�ρικ� πλαίσι� τ�υ
πι� απ�μ�νωμέν�υ νησι�ύ των
B. Σπ�ράδων.

T�υ Γιάννη Γ. Bλάικ�υ

� Eθνικ
Θαλάσσι� Πάρκ�.
Eνας απ� τ�υς σημαντικ�τε-
ρ�υς �ι�τ�π�υς της Mεσ�γεί�υ
απαιτεί σωστή πρ�στασία.

T�υ Γιάννη Γ. Bλάικ�υ

� H μεσ�γειακή �ώκια και η
MOm. Oι δραστηρι�τητες της ε-
ταιρίας στην περι��ή τ�υ Θα-
λάσσι�υ Πάρκ�υ της Aλ�ννή-
σ�υ.

Tων Bρασίδα Zά�ρα και Παναγιώ-
τη Δενδριν�ύ

� Aκαδημία Oμ�ι�παθητικής.
� Παραδ�σιακή ιατρ�σ��ία.
Θεραπευτικές αγωγές της λαϊ-
κής ιατρικής και πώς εκτελ�ύ-
ντ� στην παλαιά Aλ�ννησ�.

T�υ Γεωργί�υ Aθανασί�υ

� Eκκλησίες και M�νές. Παλαι-
��ριστιανικά, �υ"αντινά και με-
τα�υ"αντινά μνημεία.

Tης Aσπασίας Nτίνα

� Aλ
ννησ�ς και «Eρημ
νη-
σα». Σταυρ�δρ�μι στ�ν πανάρ-
�αι� θαλάσσι� δρ�μ� για την
κυριαρ�ία στ� Aιγαί�.

Tης Eυαγγελίας Σκα�ιδά

� T� σπήλαι� Γι�ύρων. Aνα-
σκα$ή με μ�ναδικά ευρήματα
κατ�ίκησης στη μεσ�λιθική πε-
ρί�δ�.

T�υ Δρ. Aδαμάντι�υ Σάμψων

� Aνασκα�ή στ�ν Aγι� Πέτρ�.
O πρωιμ�τερ�ς �ρ�ν�λ�γικά
�ργανωμέν�ς �ικισμ�ς τ�υ νη-
σιωτικ�ύ Aιγαί�υ.

T�υ Nίκ�υ Eυστρατί�υ

� T� ναυάγι� της Περιστέρας.
T� μεγαλύτερ� εμπ�ρικ� πλ�ί�
της κλασικής περι�δ�υ π�υ έ�ει
�ρεθεί μέ�ρι σήμερα.

Tης Eλπίδας Xατ&ηδάκη

� Oιν�παραγωγή και αμ��-
ρείς. Oίν�ς και εργαστήρια αμ-
$�ρέων στην αρ�αία Iκ� και τ�
εμπ�ρι� τ�υς στ�ν Eύ&ειν� Π�-
ντ�.

Tης Aργ. Δ�υλγέρη–Iντ&εσίλ�γλ�υ

� H ναυπηγική τέ'νη. Πώς
δ�ύλευαν �ι καρα��μαραγκ�ί
στην Aλ�ννησ� μέ�ρι τ�ν τελευ-
ταί� π�λεμ�.

T�υ Kώστα Mαυρίκη

� H μάστιγα της πειρατείας.
T�υ Kώστα Mαυρίκη

E�ώ�υλλ�: Σ�κάκι στ� Παλη
Xωρι
(�ωτ.: Π. Δενδριν
ς).

Yπεύθυνη «Eπτά Hμερών»:
EΛEYΘEPIA TPAΪOY

T� Πατητήρι, λιμάνι τ�υ νησι�ύ και κέντρ� κάθε δραστηρι�τητας στην Aλ�ννησ� σήμερα (�ωτ.: αρ�εί� M. T�υμπή).

H αρμ�νία της Aλ�ννήσ�υ
Πανάρ�αιες κ�ιτίδες π�λιτισμ�ύ συνυπάρ��υν αδιατάρα�τα με την άγρια �ύση

MEXPI τη δεκαετία τ�υ ’70, η Aλ�ν-
νησ�ς λείπει απ� τη �ιτρίνα τ�υ τ�υ-
ρισμ�ύ, ενώ δίπλα στη Σκιάθ� και τη
Σκ�πελ�, � τ�υρισμ�ς έ�ει κάνει ήδη
τα πρώτα �ήματα. Στ� διάστημα π�υ
μεσ�λά�ησε μέ�ρι σήμερα, στις άλ-
λες δύ� Σπ�ράδες � τ�υρισμ�ς πήρε
διάσταση �ι�μη�ανίας, ενώ στην
Aλ�ννησ� κρατήθηκε σε ήμερα επί-
πεδα και τ� πι� �ασικ� ελέγ�εται α-
π�κλειστικά απ� τ�υς ντ�πι�υς.

H Aλ�ννησ�ς λ�ιπ�ν δεν ��υλιά�ει
απ’ τ�υς τ�υρίστες. Oμως, π�ια άλλα
στ�ι�εία την �ε�ωρί��υν απ’ τη Σκιά-
θ� και τη Σκ�πελ�;

Στη δεκαετία τ�υ ’70, � αρ�αι�λ�-
γ�ς Δημήτρης Θε��άρης, θεωρώ-
ντας την περι��ή σπ�υδαία θέση,
πρ��ώρησε σε ανασκα#ές. O ίδι�ς
δεν πρ�λα�ε. Mετά τ�ν πρ�ωρ� �α-
μ� τ�υ, άλλ�ι αρ�αι�λ�γ�ι συνέ�ισαν
και �λ�κλήρωσαν κάπ�ιες ανασκα-
#ές. Aρ�ισαν, σταδιακά, να �επρ�-
�άλλ�υν στ� #ως τεκμήρια �ωής και
�ργανωμένης κατ�ίκησης στην πε-
ρι��ή, απ’ τ� πι� μακριν� παρελθ�ν:
τη νε�λιθική επ��ή. Σήμερα, πλέ�ν η
μελέτη των ευρημάτων, με �ε�αι�-
τητα �ρί�ει ως πρωϊμ�τερ� �ικισμ�
τ�υ νησιωτικ�ύ Aιγαί�υ, τ� νησάκι
τ�υ Aγί�υ Πέτρ�υ, ενώ τα ευρήματα

τ�υ σπηλαί�υ στα Γι�ύρα, #τάν�υν
ακ�μη μακρύτερα. Xρ�ν�λ�γ�ύν ε-
πάλληλα στάδια ανθρώπινης δρα-
στηρι�τητας, απ� την 9η μέ�ρι την
7η �ιλιετία π.X. Mεγάλης σημασίας
είναι και �ι ενάλιες ανασκα#ές στη
θαλάσσια περι��ή.

Eτσι, τις τρεις τελευταίες δεκαε-

τίες, τ� νησιώτικ� αυτ� σύμπλεγμα
κέρδισε τ� επιστημ�νικ� ενδια#έ-
ρ�ν και τ� διατηρεί σταθερ� ώς σή-
μερα. Aυτ� είναι τ� ένα στ�ι�εί�.

T� Θαλάσσι� Πάρκ�

H θαλάσσια περι��ή της Aλ�ννή-
σ�υ θεωρείται, για την άγρια πανίδα
της, μια απ� τις σημαντικ�τερες της
Mεσ�γεί�υ. Xώρ�ς με ιδιαίτερ� #υ-
σικ� κάλλ�ς, είναι � �ι�τ�π�ς μεγά-
λης απ�ικίας της Mεσ�γειακής Φώ-
κιας π�υ �ρίσκεται ανάμεσα στα α-
πειλ�ύμενα με ε�α#άνιση είδη θηλα-
στικών. Στη δεκαετία ’70–’80 η υπε-
ραλίευση έ#ερε στην περι��ή �ικ�-
λ�γική διαταρα�ή. N�μαρ�ιακή απ�-

#αση τ�υ 1986 και στη συνέ�εια,
Πρ�εδρικ� Διάταγμα τ�υ 1992, κήρυ-
�αν μια θαλάσσια έκταση (2.200 τετρ.
�ιλ.) πρ�στατευ�μενη.

Eτσι δημι�υργήθηκε τ� Eθνικ� Θα-
λάσσι� Πάρκ� Aλ�ννήσ�υ B. Σπ�ρά-
δων. Πρ�κειται για τ� πρώτ� στη �ώ-
ρα μας και στ��εύει, κυρίως, στην
πρ�στασία της Mεσ�γειακής Φώκιας.

Σ’ αυτή λ�ιπ�ν τη γεωγρα#ική έκτα-
ση, π�υ �ρί�εται απ� μια αλυσίδα με
25 ερημ�νησα και �ρα��νησίδες, συ-
ναντάμε την άγρια #ύση να συνυπάρ-
�ει αρμ�νικά με πανάρ�αιες κ�ιτίδες
π�λιτισμ�ύ. Aυτά είναι τα δυ� ιδιαίτε-
ρα στ�ι�εία της Aλ�ννήσ�υ π�υ τ�νί-
��υν τη δια#�ρά της απ’ τις άλλες δυ�
Σπ�ράδες: Σκιάθ� και Σκ�πελ�.

Eνώ τα τελευταία �ρ�νια �ι επιστη-
μ�νικές ανακ�ινώσεις και δημ�σιεύ-
σεις γύρω απ� την Aλ�ννησ� πληθαί-
ν�υν, π�τέ ώς σήμερα –απ’ �σ� γνω-
ρί��υμε �έ�αια– δεν εκδ�θηκε διε��-
δική ή έστω, επίτ�μη ιστ�ρία τ�υ νη-
σι�ύ. Aυτ� τ� κεν� έρ�εται να συ-
μπληρώσει τ� π�λυσέλιδ� �ι�λί� (390
σελ.) «Aνω Mαγνητών Nήσ�ι» τ�υ
Kώστα Mαυρίκη. T� �ι�λί�, εκδ�θηκε
πρ�σ#ατα και ε�ετά�ει, σε �άθ�ς και
με πρ�σ��ή, την ιστ�ρία τ�υ νησι�ύ
απ’ την αρ�αι�τητα μέ�ρι σήμερα.

Eπιμέλεια α$ιερώματ�ς:

K·ΣTHΣ ΛIONTHΣ

Page 2

KYPIAKH 31 AYΓOYΣTOY 1997 - H KAΘHMEPINH 3
Συνέ�εια στην 4η σελίδα

Παρελθ�ν και παρ�ν
T� �ικ�ν�μικ�–ιστ�ρικ πλαίσι� τ�υ πι� απ�μ�νωμέν�υ νησι�ύ των B. Σπ�ράδων

T�υ Γιάννη Γ. Bλάικ�υ

Oικ�ν�μ�λ�γ�υ

H AΛONNHΣOΣ είναι τ� τρίτ� κατά
σειράν νησί, μετά τη Σκιάθ� και
Σκ�πελ�, και περισσ�τερ� απ�μα-
κρυσμέν� απ� τ� Πήλι�. Eίναι �ρει-
ν� νησί με υπέρ��� γεωγρα�ικ� α-
νάγλυ�� και πλ�ύσια �λάστηση.

H �λάστησή τ�υ συνίσταται κυ-
ρίως απ� πεύκ� pinus halepensis,
αρι� cuercus illex, π�υρνάρι
cuercus cossifera, κ�υμαριά urbus
unedo, καθώς και �λη τη μακία και
�ρύγανα, �αρακτηριστικά τ�υ με-
σ�γειακ�ύ τ�πί�υ.

Eλλείψει άλλ�υ �ικ�ν�μικ�ύ εν-
δια�έρ�ντ�ς πλην της διερευνήσε-
ως υπάρ#εως μετάλλων π�υ πραγ-
ματ�π�ιείται με μια γαλλική και μια
γερμανική απ�στ�λή τ�ν 18� αιώ-
να, τ� νησί παραμένει �υσιαστικά α-
π�μ�νωμέν�, μέ�ρι πρ�σ�ατα.

H �ικ�ν�μία τ�υ διαμ�ρ�ώνεται
σαν μια καθαρά κλειστή �ικ�ν�μία
�ασισμένη στην κτην�τρ��ία, κατά
κύρι� λ�γ�, και στη γεωργία για κα-
τανάλωση τ�υ ν�ικ�κυρι�ύ. Oι δύ�
αυτές δραστηρι�τητες συνεργά$�-
νται αρμ�νικά υπ���ηθώντας η μια
την άλλη. H γεωργική δραστηρι�τη-
τα ��ηθ�ύσε την κτην�τρ��ία, κα-
θώς η καλλιέργεια των �ωρα�ιών ε-
#ασ�άλι$ε σημαντικά απ�θέματα
τρ��ής για τα $ωντανά, στις ακρ�-
�ωρα�ιές ή στα υπ�λ�ιπα μετά τη
συγκ�μιδή της γεωργικής παραγω-
γής. Eπίσης η κτην�τρ��ία ε#ασ�ά-
λι$ε τη λίπανση των αγρών με μεγά-
λες π�σ�τητες κ�πριάς. Mια τέλεια
ανακύκλωση στις �ι�π�ριστικές
δραστηρι�τητες των κατ�ίκων.

Mέσα σ’ αυτ� τ� σύστημα �ικ�ν�-
μίας, η Aλ�ννησ�ς ε#έθρεψε κατά
μέσ� �ρ� 45.000 κε�άλια γίδια ε-
κτ�ς των ���ειδών και των άλλων
υπ�$υγίων.

Σήμερα εκτρέ��νται μ�λις και
μετά �ίας 4.500 κε�άλια και μάλι-
στα με τη συνεπικ�υρεία εκατ�ντά-
δων τ�ννων εισαγ�μενων $ω�τρ�-
�ών.

Παρατηρ�ύμε λ�ιπ�ν πως παλιά
�ι παραγωγικές δραστηρι�τητες
δέν�νταν σε μια αρμ�νική �ικ�λ�γι-
κή αλυσίδα �π�υ σπά$�ντας ένας
κρίκ�ς της κατέρρευσε �λη η δ�μή
της παραγωγής.

T� καλ κρασί

H Aλ�ννησ�ς –αρ�αία Iκ�ς– ανα-
�έρεται στη μυθ�λ�γία ως μια απ�
τις πι� �ημισμένες περι��ές παρα-
γωγής κρασι�ύ. Mάλιστα � Πηλεύς
–πατέρας τ�υ Θεσσαλ�ύ A�ιλλέα–
κατέ�υγε στη νήσ� Iκ� –�ιλ�#εν�ύ-
μεν�ς τ�υ �ίλ�υ τ�υ �ασιλιά M�λη-
ν�υ– για να περάσει τα τελευταία
�ρ�νια της $ωής τ�υ απ�λαμ�άν�-
ντας τ� καλ� κρασί τ�υ νησι�ύ. (Στ�

Σε ένα νησί με μ�ναδικ� κε�άλαι� τη �υσική �μ�ρ�ιά, �ι δρ�μ�ι πρέπει να σ�εδιά��νται με �άση την παραγωγική
τ�υς αναγκαι�τητα, την �ικ�ν�μία της γης και την ακεραι�τητα της θέας τ�υ τ�πί�υ. Δια��ρετικά, η �δ�π�ιητική
δραστηρι�τητα τραυματί�ει �άναυσα τ� �υσικ� περι�άλλ�ν.

Mαστ�ρ�ι επισκευά��υν τη σκεπή των Aγίων Aναργύρων. H πρ�στασία της παραδ�σιακής αρ�ιτεκτ�νικής είναι �ασι-
κ� στ�ι�εί� της αει��ρ�υ τ�υριστικής ανάπτυ"ης.

Page 15

16 H KA�HMEPINH - KYPIAKH 31 AY�OY�TOY 1997

O να�ς της Eυαγγελίστριας στη �ρα��νησίδα Παππ�ύς. Στ� ��ρει� εσωτερικ� αψίδωμα τ�υ να�ύ σώ��νται, �αραγμένες σε λιθανάγλυ!η πλάκα, �ι �ρ�ν�λ�-
γίες 1668 και 1892.

Eκκλησίες και M�νές
Παλαι��ριστιανικά, �υ�αντινά και μετα�υ�αντινά μνημεία στην Aλ�ννησ�

Tης Aσπασίας Nτίνα

Aρ�αι�λ�γ�υ της 7ης E��ρείας
Bυ�αντινών Aρ�αι�τήτων

H AΛONNHΣOΣ ή Eυώνυμ
ς, τ
σω-
στ� της �ν
μα Λιδρ�μια ή
Xιλι(
)δρ�μια, σύμ�ωνα με τ
υς Δη-
μητριείς π
υ την περιγρά�
υν στα
1791 ως ένα νησί «τ

π
ί
δεν είναι
παρά μια ρά�ι πετρώδης με
λίγ
υς
πεύκ
υς και ελάτια και κέδρ
υς μ�-
ν
, και με
λίγα κάρπιμα δένδρα· έ-
�ει κι ένα �ωρι� επάνω με ε�ήντα ε-

μήντα σπίτια, περιτει�ισμένα μέ-
σα εις ένα τεί�
ς π
λλά αδύνατ
»
κατ
ικήθηκε κατά την παλαι
�ρι-
στιανική, !υ#αντινή και μετα!υ#αντι-
νή περί
δ
, �πως δεί�ν
υν τα μνη-
μεία π
υ περιγρά�
νται στη συνέ-
�εια.

Tα μνημεία της Aλ
ννήσ
υ είναι
τα ε�ής:

Nα�ς τ�υ Xριστ�ύ (Γεννήσεως
Xριστ
ύ).

Eυρίσκεται εις τ
�ωρί
ν Aλ�ννη-
σ
ς εντ�ς τ
υ μεσαιωνικ
ύ τεί�
υς.
Eίναι μ
ν
κάμαρ
ς, σταυρ
ειδής εγ-
γεγραμμέν
ς μετά τρ
ύλ
υ !αίν
-
ντ
ς επί κυλινδρικ
ύ τυμπάν
υ, τ
υ
συνεπτυγμέν
υ τύπ
υ δηλαδή �ωρίς
κί
νες. Στην κάτ
ψη, ε�ωτερικών
διαστάσεων 8.85X6.65 μ. είναι ένα

ρθ
γώνι
παραλληλ�γραμμ
, απ�
την ανατ
λική πλευρά τ
υ
π
ί
υ

μ�λις ε�έ�ει η ελα�ρά καμπύλη της
κ�γ�ης τ
υ Iερ
ύ. H τ
ι�
π
ιία είναι
κ
ινή,
ι στέγες και
τρ
ύλ
ς καλύ-
πτ
νται με σ�ιστ
λιθικές πλάκες. H
είσ
δ
ς τ
υ να
ύ είναι απ� τα δυτι-
κά. Aλλη είσ
δ
ς στ
δυτικ� τμήμα
τ
υ !�ρει
υ τ
ί�
υ έ�ει κλειστεί.
Στ
ν δυτικ� τ
ί�
ε�ωτερικά διακρί-
ν
νται υπ
δ
�ές δ
κών, πράγμα π
υ
δηλώνει �τι υπήρ�ε στ
ά �υλ�στεγη.
T
δάπεδ
τ
υ να
ύ καλύπτεται με
πλίνθ
υς. Στ
εσωτερικ� τ
υ να
ύ
πρ
ς τα δυτικά υπάρ�ει �ύλιν
ς γυ-
ναικωνίτης. T
τέμπλ
, απλ� �υλ�-
γλυπτ
, με κι
νίσκ
υς, κάτω τετρά-
γων
υς, άνω κυλινδρικ
ύς, έ�ει ε�έ-

ν επιστύλι
επί τ
υ
π
ί
υ τ
Δω-
δεκά
ρτ
. Eίναι καλής νησιώτικης
τέ�νης τ
υ 17
υ αιώνα, μετα�έρθη-
κε δε εις τ
ν Xριστ� απ� την κατεδα-
�ισθείσα εκκλησία τ
υ Aγί
υ Nικ
-
λά
υ. A�ι�λ
γ
τ
!ημ�θυρ
με πα-
ραστάσεις σε τρεις #ώνες: 1) Eυαγ-
γελισμ�ς 2)
ι πρ
�ητάνακτες Δα!ίδ
και Σ
λ
μών και 3) Iεράρ�ες.

Aπ� τις εικ�νες π
υ �υλάσσ
νται
στ
να� ιδιαίτερ
ενδια�έρ
ν πα-
ρ
υσιά#
υν τρεις των μέσων τ
υ
17
υ αιώνα, τ
υ Xριστ
ύ, «O Bασι-
λεύς των Bασιλευ�ντων και Mέγας
Aρ�ιερεύς», τ
υ Aγί
υ Iωάνν
υ τ
υ
Πρ
δρ�μ
υ και τ
υ Aγί
υ Nικ
λά
υ
καθώς και δεκαπέντε τ
υ 18
υ –
19
υ αι.

Στ
να� υπάρ�ει και �ύλιν
ς δε-
σπ
τικ�ς θρ�ν
ς στις πλευρές τ
υ
ερεισίνωτ
υ τ
υ
π
ί
υ εικ
νί#εται

Xριστ�ς ως Mέγας Aρ�ιερεύς.

Nα�ς τ�υ Aγί�υ Aθανασί�υ
Eυρίσκεται πλησί
ν τ
υ πρ
ηγ
υ-

μέν
υ. Eίναι μ
ν
κάμαρ
ς να�ς, ε-
�ωτερικών διαστάσεων 8.65 X 5.78
μ., �υλ�στεγ
ς με επικάλυψη απ� κε-
ραμίδια !υ#αντιν
ύ τύπ
υ και ελα-
�ρώς ε�έ�
υσα την καμπυλωτή κ�γ-
�η τ
υ Iερ
ύ. O !�ρει
ς τ
ί�
ς ε�ω-
τερικά κ
σμείται με τρία τυ�λά αψι-
δώματα. Mε �μ
ι
αψίδωμα κ
σμεί-
ται και
δυτικ�ς τ
ί�
ς επί τ
υ
π
ί-

υ διακρίν
νται υπ
δ
�ές δ
κών �υ-
λ�στεγης στ
άς. Kτίσθηκε την ίδια
περίπ
υ επ
�ή με τ
ν να� τ
υ Xρι-
στ
ύ (17
ς–18
ς αι.). Στ
�ύλιν
τέ-
μπλ
τ
υ να
ύ α�ι�λ
γες 5 εικ�νες:
1) Aγι
ς Xαράλαμπ
ς, 2) H Θε
τ�κ
ς
MP–ΘY, επι#ωγρα�ισμένη, 3) Iησ
ύς
Xριστ�ς IC–XC «O
ΠANTOKPA/TOP» τ
υ έτ
υς 1873
σύμ�ωνα με επιγρα�ή, 4) Aγι
ς Iω-
άννης
Πρ�δρ
μ
ς τ
υ 18
υ αι., 5)
Aγι
ς Aθανάσι
ς Aλε�ανδρείας.

Στ
να� �υλάσσ
νται και �
ρητές
εικ�νες: 1) IC–XC Iησ
ύς Xριστ�ς, 2)
MP–ΘY H Θε
τ�κ
ς Bρε�
κρατ
ύ-
σα στ
ν τύπ
της Oδηγήτριας, 3) H
Γεννησις τ
υ Xριστ
ύ (τέλη 17 αι.
αρ�ές 18
υ αι.), σκα�ωτή εικ�να, 4)
Aγι
ς Παντελεήμων, 5) IC–XC Iησ
ύς

Xριστ�ς στ
ν τύπ
τ
υ Παντ
κράτ
-
ρα, 6) MP–ΘY Θε
τ�κ
ς στ
ν τύπ

της Oδηγήτριας και άλλες δυ
εικ�-
νες τ
υ τέλ
υς τ
υ 17
υ αρ�ές 18
υ
αι. μεγάλων διαστάσεων (δεσπ
τι-
κές) η μια τ
υ Πρ
�ήτη Hλία και η
άλλη Eνθρ
νης Θε
τ�κ
υ.

Nα�ς Aγί�υ Γεωργί�υ
Eυρίσκεται εντ�ς τ
υ �ωρί
υ. M
-

ν�κλιτ
ς καμαρ
σκεπής, με επικά-
λυψη απ� σ�ιστ
λιθικές πλάκες, ε-
�ωτερικών διαστάσεων 6,85x4.20 μ.
T
μέρ
ς της στέγης π
υ αντιστ
ι�εί
στ
Iερ� είναι κατά 0,35 μ. �αμηλ�τε-
ρ
τ
υ υπ
λ
ίπ
υ. H κ�γ�η τ
υ Iε-
ρ
ύ πρ
!άλλει
ρθ
γώνια. Σε μερι-
κά σημεία, �π
υ έπεσαν τα εσωτερι-
κά επι�ρίσματα, διαπιστώθηκε η ύ-
παρ�η τ
ι�
γρα�ιών. Kατεγρά�ησαν

ι ε�ής εικ�νες: 1) της Θε
τ�κ
υ, 2)
τ
υ Xριστ
ύ, «
Bασιλεύς των Bασι-
λευ�ντων και Mέγας Aρ�ιερεύς»
(18
υ αι.), 3) T
υ Aγί
υ Iωάνν
υ
(18
υ αι.), 4) T
υ Aγί
υ Γεωργί
υ
(σκα�ωτή), 17
υ – 18
υ αι. και 5)

Eυαγγελισμ�ς μετά δύ
Aγίων εκα-
τέρωθεν και τεσσάρων Iεραρ�ών κά-
τω (17
υ – 18
υ αι..).

Nα�ς Aγί�υ Δημητρί�υ
Eυρίσκεται εντ�ς τ
υ �ωρί
υ. Eί-

ναι μ
ν�κλιτ
ς, ε�ωτερικών διαστά-
σεων 6.80x4.45 μ., σταυρεπίστεγ
ς
με την εγκάρσια καμάρα υψηλ�τερη.

O να�ς τ�υ
γες !�ρητέ

O να�ς τ�υ Συνέ�εια στη 18η σελίδα

Page 16

KYPIAKH 31 AY�OY�TOY 1997 - H KA�HMEPINH 17

υ Aγί�υ Aθανασί�υ στ� Παλη� Xωρι� (17�ς–18�ς αι.). O τ�ί��ς κ�σμείται με τρία τυ!λά αψιδώματα. Στ�ν να� !υλάσσ�νται α"ι�λ�-
ές εικ�νες.

υ Xριστ�ύ (Γεννήσεως Xριστ�ύ) απ� ανατ�λικά. Bρίσκεται στ� Παλη� Xωρι� μέσα στ� μεσαιωνικ� τεί��ς.

Bυ�αντινά πινάκια τ�υ 12�υ αιώνα.
T� 1970 στ� Πελαγ�νήσι της περι�-
�ής Aλ�ννήσ�υ ανασύρθηκε απ� τ�ν
�υθ� ναυάγι� �υ�αντιν�ύ πλ�ί�υ. T�
!�ρτί� τ�υ απ�τελ�ύνταν, κυρίως,
απ� είδη κεραμικής. Aνάμεσά τ�υς
και ε"αιρετικής π�ι�τητας πινάκια,
π�υ κ�σμ�ύνταν με π�ικίλες παρα-
στάσεις.

Page 29

Συνέ$εια απ� την 29η σελίδα

30 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 31 AYΓOYΣTOY 1997

Σ$έδι
σκαρι
ύ τ
υ X. Aθανασί
υ. Xαρά$τηκε πάνω σε σανίδα (1,20 mx20 cm) τ
1945. Kάτω, λεπτ
μέρεια τ
υ σ$εδί
υ.

άλλ�ς σ
εδιαστής καρα$�μαραγκ�ς
� X. Aθανασί�υ κατασκευά&ει με μα-
θηματικ�ύς υπ�λ�γισμ�ύς και πείρα
συν�λικά 6 τρε
αντήρια π�υ ακ�μη
$ρίσκ�νται. Σε ναυπηγεί� της B�-
τσης � E. Aναγνώστ�υ για εμπ�ρι�
κρασιών �τιά
νει μεγάλ� πέραμα.
Στ� ίδι� μέρ�ς αναδεικνύεται και �
E. Kαλ�γιάννης με τ� δικ� τ�υ 12με-
τρ�. O π�λεμ�ς σταματάει τις εργα-
σίες γιατί τα σκά�η επιτάσσ�νται α-
π� τ�ν γερμανικ� στρατ�. Tέτ�ια πε-
ρίπτωση ήταν η ναυπήγηση τ�υ
«Στέλλα» O Γ. Aλε�ί�υ με σ
έδια X.
Aθανασί�υ άρ
ισε τ� 1940 στην πε-
ρι�
ή Pσ�υμ. Tις εργασίας τ�υς πα-
ρακ�λ�υθ�ύσαν �ι Γερμαν�ί και συ-
νε
ώς ρώταγαν π�τε θα τελειώσει.
Aυτ� τ� γεγ�ν�ς και η έλλειψη των
απαιτ�ύμενων αγαθών σταμάτησαν
για μια πενταετία τη ναυπήγηση. Λ�-
γω έλλειψης καρ�ιών
ρησιμ�π�ι�ύ-
νταν για να καρ�ωθεί τ� «Στέλλα»
σκ�υριασμένη αλυσίδα π�υ κ�$�ταν
στα δύ� ή σ�υρηλατ�ύνταν. Mετά
τ�ν π�λεμ� �ι αυ�αν�μενες εμπ�ρι-
κές ανάγκες δημι�ύργησαν συντε-

νίες καρα$�μαραγκών. O Γ. Aλε�ί-
�υ κατασκευά&ει συν�λικά 6 σκά�η,
τ�ν ίδι� αριθμ� �τάνει και � K. Kαλ�-
γιάννης. Yπάρ
�υν και άλλ�ι μεμ�-
νωμέν�ι π�υ απ� μεράκι κατασκευά-
&�υν για τ�ν εαυτ� τ�υς σκά�η.

Σήμερα εν ενεργεία υπάρ
�υν δυ�
παλι�ί καρα$�μαραγκ�ί. Mάλιστα �
ένας, � K. Kαλ�γιάννης, δημι�ύργη-
σε μια �ικ�γενειακή συντε
νία και
μετέδωσε τα μυστικά της τέ
νης
π�υ
άνεται στα νεαρά τ�υ εγγ�νια.
Tα εγγ�νια παρ’ �τι στην Aλ�ννησ�
υπάρ
ει ένας �ύλιν�ς στ�λ�ς περί-
π�υ 200 σκα�ών, τ� επάγγελμα περ-
νά κρίση. Παραγγελίες για καιν�ύρ-
για σκά�η δεν έ
�υν κι αναγκάστη-
καν να αλλά��υν επάγγελμα· άρ
ι-
σαν να �τιά
ν�υν μινιατ�ύρες με
θαυμάσια απ�τελέσματα.

H κρίση τ
υ επαγγέλματ
ς
δήγησε τ
ν παλι� ναυπηγ� K. Kαλ
γιάννη (επάνω) στην κατασκευή
μ
ιωμάτων απ� αι-
γαι
πελαγίτικα σκαριά. Mετέδωσε �μως τα μυστικά της τέ$νης τ
υ στα εγγ�νια τ
υ (�ωτ.: K. Mαυρίκης).

Page 30

KYPIAKH 31 AYΓOYΣTOY 1997 - H KAΘHMEPINH 31

H μάστιγα της πειρατείας
A���������
��� �
�� ��� ���
���� �� �������� ��
���
� � A����
���

T�υ Kώστα Mαυρίκη

O XΩPOΣ των B. Σπ�ράδων ήταν ιδα-
νικ�ς για πειρατικές επιδρ�μές και
λημέρια. T� σύμπλεγμα π�υ σ�ηματί-
�ει η Aλ�ννησ�ς με τα γύρω ερημ�-
νησα της ήταν σημαντικ� σταυρ�-
δρ�μι σε �λη τη διάρκεια της ελληνι-
κής ναυτικής ιστ�ρίας. Hταν �υσικ�
ένα απ� τα αρ�αι�τερα επαγγέλματα
να �ρει πρ�σ�δ���ρ� έδα��ς και να
αναπτυ�θεί σε ανε!έλεγκτ� �αθμ�.
Tα νησιά μας πρ�σέ�εραν τ�σ� άρι-
στ� κατα�ύγι� �σ� και εύκ�λη λεία
απ� τα �ιλιάδες εμπ�ρικά σκά�η π�υ
συνε�ώς διέπλεαν τ�υς αιώνι�υς
θαλάσσι�υς δρ�μ�υς. Tην αρ�αία ε-
π��ή εμ�ανίστηκαν �ι Iκι�ι Δώλωτες
π�υ για μεγάλ� �ρ�νικ� διάστημα ή-
ταν � ����ς κι τρ�μ�ς των τ�τε ναυ-
τικών. O Mίνωας με τ� πανίσ�υρ�
ναυτικ� τ�υ �τάνει ώς την περι��ή
μας και για να ελέγ�ει τ� εμπ�ρι� και
τις απ�ικίες αναγκά�εται να τ�υς κα-
ταστείλει. Mε την παρακμή της Mι-
νωικής θαλασσ�κρατίας !αναενερ-
γ�π�ι�ύνται και κλείν�υν σ�εδ�ν τε-
λείως τις συναλλαγές της Aθήνας
και των άλλων π�λεων με τις πλ�ύ-
σιες ��ρειες περι��ές. Kατά τ� τέ-
λ�ς των αρ�αϊκών �ρ�νων �ι Aθηναί-
�ι στέλν�υν τ�ν στρατηγ� Kίμωνα
π�υ κατα�έρνει με τη σειρά τ�υ να
καθαρίσει τ� καρκίνωμά τ�υς απ� τα
μέρη μας.

H ηρεμία �μως δεν κράτησε για
π�λύ και !αναεπανέρ��νται με μεγά-
λη δραστηρι�τητα. Eκτ�τε ώς την ε-
π��ή τ�υ Oθωνα �ι δύστυ��ι πρ�γ�-
ν�ί μας εί�αν μάθει να συμ�ιών�υν
με τ�ν ���� της πειρατείας.

Kατά τ� τέλ�ς των κλασικών �ρ�-
νων εκ�ωνείται � «περί Aλ�ννήσ�υ
λ�γ�ς τ�υ Δημ�σθένη ή τ�υ Hγήσι-
π�υ» π�υ ανα�έρεται στ�ν πειρατή
Σώστρατ� π�υ εί�ε καταλά�ει την
αρ�αία Aλ�ννησ� (σημερινή Kυρα-
παναγιά) � Φίλιππ�ς � B΄ στ�ν A΄ Φι-
λιππικ� τ�υ λ�γ� ανα�έρεται στην α-
νακατάληψη τ�υ νησι�ύ απ� τ�υς
πειρατές. Στη συνέ�εια με τη �ία α-
νακαταλαμ�άνει την Aλ�ννησ� κι κά-
νει επίθεση στην Σκ�πελ� επειδή
��ήθησε τ�ν Σώστρατ�.

Mεγάλες π�λεις κράτη με διά��ρα
πρ�σ�ήματα επιδίδ�νται σε πειρατι-
κές επιδρ�μές στις B. Σπ�ράδες.
A��ύ τις λεηλατ�ύν τις κάν�υν �ά-
σεις τ�υς για επιθέσεις και λα�υρα-
γωγία στην απέναντι πλ�ύσια στεριά
της Eύ��ιας, Θεσσαλίας κι Mακεδ�-
νίας. Tέτ�ι�ι στ�λ�ι ήταν τ�υ Aττα-
λ�υ τ�υ A΄ τ� 209 π.X., τ�υ Aντί���υ
τ�υ Γ΄ τ� 192 π.X. και τ�υ Mιθριδάτη
τ�υ Π�ντ�υ τ� 88 π.X. Aκ�λ�υθ�ύν
�ι Kιλίκι�ι πειρατές (76 – 67 π.X.) π�υ
αναγκά��υν την Pώμη να επέμ�ει
δυναμικά. Aργ�τερα, κατά την πα-
ρακμή τ�υ Bυ�αντιν�ύ κράτ�υς η κα-
τάσταση γίνεται απελπιστική. Oι συ-
νε��μενες επιδρ�μές τ�υς ανάγκα-
σαν σε εγκατάλειψη των παραθα-
λάσσιων π�λεων και τ�ν εγκλω�ισμ�

τ�υς σε μικρά κάστρα. Kάθε μ�ρ�ή
εμπ�ρί�υ και πρ��δ�υ σ�ήνει κι �ι
πληθυσμ�ί τ�υ πέ�τ�υν σε δυσμέ-
νεια. Aπ�κ�ρύ�ωση ήταν τ� 1538, τ�
πέρασμα τ�υ X�υρεδεΐν Bαρ�αρ�σα
με την �λ�κληρωτική σ�αγή κι ερή-
μωση των νησιών μας. H Aλ�ννησ�ς
!ανακατ�ικήθηκε στ� τέλ�ς τ�υ
16�υ αιώνα. Λ�γω της συνε��μενης
πειρατικής αναρ�ίας στ� Aιγαί� τα
νησιά δεν αναπτύ�θηκαν πληθυσμια-
κά κι �ι κάτ�ικ�ι παρέμειναν ανθρώ-
πινα ράκη για να μην πρ�σελκύ�υν
τις �ρέ!εις των κάθε εθνικ�τητας
πειρατή. Kατά την ελληνική επανά-
σταση μεγάλες �μάδες της ενδ��ώ-
ρας κατα�εύγ�υν εκεί ως διωκ�με-
ν�ι πρ�σ�υγες. T� μεγάλ� πρ��λη-
μα επισιτισμ�ύ τ�υς η αναρ�ία στα
π�λιτικά πράγματα τ�υς �δηγ�ύν
στην ληστ�πειρατία. Kατά τ� 1827 η
κατάσταση εί�ε �τάσει στ� απρ��ώ-
ρητ�. Σκά��ς ελληνικ� και !έν� έπα-
ψε να περνά απ� τ� Aιγαί�. Aυτ� τ�
έτ�ς συν�λικά 80 σκά�η ληστεύτη-
καν στα μέρη μας. T� �ν�μα π�υ επί-
σημα δίνεται αυτή την επ��ή είναι
«Δαιμ�ν�νήσ�ι», ή «Kλεπτ��ωλεαί».

Yστερα απ� σπαρακτικές εκκλή-
σεις πρ�ς τ�ν Kαπ�δίστρια �ι Aλ�ν-
νήσι�ι δημ�γέρ�ντες εκ�ρά��υν τις
αγωνίες των άμ�ιρων πρ�γ�νων μας
μέσα απ� συνε��μενα έγγρα�ά τ�υς
πρ�ς τ�ν κυ�ερνήτη. Πιε��μεν�ς απ’
αυτά και τις μεγάλες δυνάμεις π�υ
ήθελαν ελεύθερες εμπ�ρικές δί�δ�ι
στέλνει τ�ν ναύαρ�� Mια�ύλη για να
!εκαθαρίσει την κατάσταση. Aυτ�ς
έρ�εται με τ�ν Kανάρη στις B. Σπ�-
ράδες και τ�υς κατα�έρνει γερ�
πλήγμα. Aργ�τερα αναγκά�εται �
Kαπ�δίστριας να !ανααναλά�ει δεύ-
τερη επι�είρηση !εκαθαρίσματ�ς μια
και συνε�ώς ανα�ίωνε. Mετά τη �α-
σιλεία τ�υ Oθωνα υπήρ�αν σπ�ραδι-
κά κρ�ύσματα �πως περιγρά�ει έ-
ντ�να � Fiedler και � Ross.

O πρώτ�ς παραλίγ� να πέσει θύμα
πειρατείας, τ� 1835 στα Σκάτ��υρα
κι � δεύτερ�ς περιγρά�ει την επί-
σκεψη τ�υ �ασιλιά Oθωνα στ� Πιπέρι
�π�υ ����ύνται για συνεργασία κα-
λ�γέρων πειρατών. Aνα��ρά για
τ�υς πειρατές της Aλ�ννήσ�υ και
της Περιστέρας κάνει και � Wace. Oι
σ�ετικές παραδ�σεις στην Aλ�ννησ�
είναι τ�σ� έντ�νες π�υ κάθε υπερή-
λικας να !έρει κάπ�ια ιστ�ρία για τη
δράση τ�υς, για κρυμμέν�υς θησαυ-
ρ�ύς για τις περιπέτειες των ντ�-
πιων πληθυσμών. Eπίσης π�λλά είναι
και τα τ�πωνύμια με �ν�ματα !ακ�υ-
στών πειρατών και των θυμάτων
τ�υς. Σήμερα η άλλ�τε τραγωδία
των πρ�γ�νων μας για μας είναι μια
λαϊκή παράδ�ση π�υ μετα�έρεται α-
π� γενιά σε γενιά.

T� Πελαγ�νήσι και η Aλ�ννησ�ς σε �αλκ�γρα�ία 14x10 εκ., 1683, τ�υ Γάλλ�υ
μη�ανικ�ύ A. M. Mallet. Aυτή την περί�δ� η Aλ�ννησ�ς �ρίσκεται σε παρακ-
μή λ�γω της πειρατικής δράσης (�ωτ.: «Xάρτες και �αρτ�γρά��ι τ�υ Aιγαί�υ
Πελάγ�υς», εκδ. OΛKOΣ, 1985).

T� 1538 πέρασε απ� την
Aλ�ννησ� � δια��ητ�ς
Bαρ�αρ�σσα. Mε σ�αγή
α�ανίστηκε �λ�ς � πλη-
θυσμ�ς. T� νησί ερήμωσε
και #ανακατ�ικήθηκε
πρ�ς τ� τέλ�ς τ�υ 16�υ
αι. Σύμ�ωνα με μια εκδ�-
�ή, τ�τε καταστρά�ηκε �-
ριστικά η αμπελ�υργία
και ως λ�γικ� επ�μεν� η
παραγωγή κρασι�ύ, ε#α-
γωγικ�ύ πρ�ϊ�ντ�ς αιώ-
νων. Eμεινε μ�ν� η ανά-
μνηση της �ημισμένης
περι��ής στην παραγωγή
κρασι�ύ και ένας δύσκ�-
λ�ς γρί��ς, π�υ γυρεύει
τεκμήρια επι�ε�αίωσης
απ� τ�υς αρ�αι�λ�γ�υς.

Στην �λ�κλήρωση τ�υ α�ιερώματ�ς συνέ-
�αλαν �ι: Kώστας Mαυρίκης, Γιάννης Γ.
Bλάικ�ς και η Mom, Eταιρία Mελέτης και
Πρ�στασίας της Mεσ�γειακήςΦώκιας.

Similer Documents